Prej ditësh, opinioni publik është përfshirë nga diskutimet mbi një shumë të konsiderueshme financiare – rreth 1 milion euro – e dedikuar për rikonstruksionin e Katedrales së Shkodrës. Një investim i tillë, pa dyshim, është i mirëpritur dhe i nevojshëm për ruajtjen e një objekti me rëndësi të veçantë fetare dhe kulturore. Megjithatë, ndërsa vëmendja mediatike, institucionale dhe publike është përqendruar pothuajse tërësisht në këtë projekt, një realitet tjetër, më i heshtur, por po aq domethënës, mbetet në hije.
Vetëm 25 kilometra larg Shkodrës, në fshatin turistik Prekal, ndodhet një kishë me histori të pasur dhe me një rol të rëndësishëm në jetën shpirtërore dhe kulturore të zonës së Dukagjinit. Sot, kjo kishë përballet me harresë dhe degradim. Në mungesë të mbështetjes institucionale, janë dy të rinj të këtij komuniteti që, në heshtje të plotë dhe pa asnjë lloj ekspozimi publik, kanë ndërmarrë nismën për ta rikonstruktuar atë me kursimet e tyre personale. Ata nuk kërkojnë vëmendje, as falënderime; madje kanë zgjedhur të mbeten anonimë, të udhëhequr nga parimi i thjeshtë i besimit: të bësh mirë pa e shpallur atë.
Ky akt i rrallë përkushtimi dhe përgjegjësie qytetare ngre një pyetje të natyrshme: si është e mundur që një komunitet i vogël dhe individë të thjeshtë të mbajnë mbi supe një barrë që, në thelb, i takon institucioneve?
Historia e Kishës së Prekalit e bën këtë pyetje edhe më të fortë. Sipas të dhënave historike, ajo ka qenë një qendër e rëndësishme për ruajtjen e fesë, kulturës dhe arsimit në Dukagjin. Pikërisht aty u hap një nga shkollat e para shqipe në këtë zonë. Edhe gjatë periudhës së vështirë të regjimit komunist, kur institucionet fetare u mbyllën në mbarë vendin, Kisha e Prekalit përmendet si një ndër të fundit që u detyrua të mbyllej, duke dëshmuar qëndresën dhe besimin e fortë të komunitetit.
Në vitet e para të demokracisë, kjo kishë njohu një periudhë ringjalljeje falë përkushtimit të Imzot Robert Ashta, i cili jo vetëm që mirëmbajti objektin fetar, por kontribuoi edhe në ndërtimin e strukturave ndihmëse për komunitetin, si banesa për murgeshat dhe një qendër shëndetësore. Pas ndarjes së tij nga jeta, kjo frymë duket se u shua gradualisht, duke lënë pas një boshllëk që nuk është mbushur deri më sot.
Neglizhenca ndaj Kishës së Prekalit dhe komunitetit përreth saj nuk mund të justifikohet. Është e vështirë të kuptohet se si një institucion me përgjegjësi shpirtërore dhe sociale mund të lejojë që një pjesë e trashëgimisë së tij të bjerë në harresë, ndërkohë që projekte të tjera marrin vëmendje të madhe dhe burime të konsiderueshme.
Prekali, si shumë zona të tjera rurale në Shqipëri, ka vuajtur nga mungesa e investimeve dhe vëmendjes institucionale. Por ajo që e bën këtë rast më të ndjeshëm është fakti se kjo harresë nuk vjen vetëm nga politika, por edhe nga vetë strukturat që duhet të jenë më pranë komunitetit dhe nevojave të tij shpirtërore.
Në këtë kontekst, është e domosdoshme një reflektim serioz dhe një reagim i menjëhershëm nga autoritetet përkatëse. Kisha e Prekalit nuk është thjesht një objekt ndërtimor; ajo është një simbol historie, besimi dhe identiteti. Ajo meriton të rikthehet në funksion të plotë, ashtu si edhe ndërtesat përreth saj që mund të shërbejnë sërish për komunitetin.
Po ashtu, është e rëndësishme që të sigurohet një prani e rregullt e shërbimit fetar në këtë zonë, në mënyrë që banorët të mos ndihen të braktisur në dimensionin e tyre shpirtëror.
Në fund, ky nuk është një qëndrim kundër investimeve të mëdha apo projekteve të rëndësishme urbane. Përkundrazi, është një thirrje për baraspeshë, për drejtësi dhe për kujdes ndaj çdo komuniteti, pavarësisht madhësisë apo vendndodhjes së tij.
Sepse vlera e një institucioni nuk matet vetëm me madhështinë e projekteve që ndërmerr, por edhe me aftësinë për të mos harruar ata që kanë më pak zë. /Nga Nikolin GURI, dërguar për publikim në ShkodraWeb/
