Ka kohë që kam dëshirë të diskutoj nji temë që e kam shumë për zemër, me ju bashkatdhetarë…sidomos me ju malsorë mbas që i njoh mirë edhe traditat… E para asht për darsmat.
Për darsëm familjet dikur janë përgatit nji vit me sigurue gjitha gjanat ushqimore, pijet dhe çdo gja tjetër që nevojitej për me knaq të ftuemit e dasmorët. Në darsëm askush nuk ka lanë pare. Gjithçka ka pague i zoti i shtëpisë.
Ai ka ba darsmën e madhe apo të vogel tu u bazue te mundësitë ekonomike, pra “shtrij kambët sa ke jorganin” kanë thanë të vjetrit tanë. Në ditet mbas darsmës, njerëzit sipas dëshirës e mundësitë, kanë shkue e pi “kafen e nuses” dhe “kanë fal nusen” gjithkush sipas mundësive.
Me “fal nusen” kan shkue edhe njerëz, shokë e miq që nuk janë kenë të ftuem në darsëm… Sot të ftojnë në darsëm e duhet me pagua pjatat që han edhe pse ke ken i ftuem. Biles të bien edhe zarfin me lapse e letër me shkrue emnin e me lanë paret!…
A ju duket e drejtë kjo gja ? Mua aspak!
E dyta, në Malësi të Madhe ka ken’ nji zakon krejt i bukur. Kur ka vdekë dikush ata që kan shkua me u pjekë, kanë lanë secili pak pare. Nji veprim i drejtë e fisnik, sipas meje.
Vdekja shpeshherë vjen pa pritë e pa mendua, pra askush nuk asht i përgatitun. Por edhe me kenë vdekje që pritet, janë shumë familje që kanë nevojë për nji ndihmë, që për ne, asht nji shpenzim minimal, por që tu kenë shumë, familjarëve të të vdekunit, u bahet nji ndihmë e konsiderueshme…
Në shumë varrime që kam marrë pjesë, kam pa që ka familje që nuk pranojnë këtë ndihmë sado të vogël. Pse pra pse ? Ti don me tregue se nuk ke nevojë për ato pare. Por mendo se je tu vu në vështirësi edhe ato familje që kanë nevojë.
Po mirë, ta supozojmë se me të vërtetë nuk ke nevojë për ato pare, po pranoj o vlla, e po spate nevojë çoja nji familjes që asht në vështirësi ekonomike. Ose jepi ato pare thjesht për mirëmbajtjen e varrezave ku do të mbulosh njeriun tand.
Kush e heku ketë zakon sa njerëzor aq edhe fisnik nuk e di, por unë nuk e aprovoj dhe nuk më duket e drejtë… Imagjinoni ju: Falim 50 – 100 mije lekë dikund që na kanë ftue pa i detyrue askush me na ftue dhe nuk falim 2 mijë ose 5 mijë lekë në nji xhenaze. A ju duket gja normale ?
Mua jo! /Nga Ejëll MICULI, publikuar në Facebook/
