Një dritare mbi Shqipërinë në zemër të Arbërisë: në Pallagorio (Puheriu) të Italisë murali kushtuar Liqenit të Shkodrës
Ka një vend që jeton në zemrën e çdo shqiptari. Një vend ku uji takon malet, ku natyra ruan kujtesën e shekujve dhe ku gërshetohen histori, tradita dhe identitet. Ky vend është Liqeni i Shkodrës. Sot, ai peizazh simbol i Shqipërisë ka gjetur një shtëpi të re në Arbëri, në jug të Italisë. Në Pallagorio (Puheriu), një komunitet arbëresh në Kalabri, artistja kosovare Argjenda Azemi i ka kushtuar një mural të madh Liqenit të Shkodrës në kuadër të Javës së Muraleve Arbëreshe, të promovuar nga Fili Meridiani APS në bashkëpunim me Mural Fest Kosova.
Java e Muraleve Arbëreshe e ka shndërruar Pallagorio-n në një laborator ndërkombëtar të artit publik dhe dialogut ndërkulturor. Për disa ditë me radhë, artistë nga Kosova, Shqipëria dhe Italia kanë punuar së bashku për të realizuar vepra kushtuar historisë, gjuhës, peizazheve dhe simboleve të botës arbëreshe dhe shqiptare, duke kontribuar në krijimin e një muzeu të hapur dhe të shpërndarë në zemër të Arbërisë.
Vepra kushtuar Liqenit të Shkodrës nuk është thjesht një paraqitje artistike. Është një urë midis dy brigjeve të Adriatikut. Është një përqafim midis komuniteteve arbëreshe dhe tokës nga ku u larguan paraardhësit e tyre më shumë se pesë shekuj më parë. Është një dritare e hapur nga Arbëria drejt Shqipërisë.
Ngjyrat e muralit tregojnë bukurinë e një prej vendeve më të dashura të botës shqiptare, por mbi të gjitha tregojnë diçka që shkon përtej peizazhit: ndjenjën e përkatësisë, kujtesën dhe lidhjen e thellë që vazhdon të bashkojë arbëreshët me rrënjët e tyre.
Liqeni i Shkodrës, i ndarë mes Shqipërisë dhe Malit të Zi, është liqeni më i madh në Evropën Jugore dhe përfaqëson një nga ekosistemet më të rëndësishme të zonës së Ballkanit. Vitet e fundit ka qenë në qendër të një rrugëtimi të rëndësishëm ndërkombëtar me qëllim njohjen e tij si Rajon Biosferë Ndërkufitare i UNESCO-s, si dëshmi e vlerës së tij të jashtëzakonshme mjedisore, kulturore dhe peizazhore.
“Kemi dashur t’ia kushtojmë këtë mural një prej simboleve më të bukura të Shqipërisë”, deklaron Ettore Bonanno. “Java e Muraleve Arbëreshe lind pikërisht me këtë frymë: të shndërrojë muret e katundeve tona në instrumente rrëfimi, kujtese dhe dialogu. Liqeni i Shkodrës nuk përfaqëson vetëm një vend të jashtëzakonshëm, por një pjesë të historisë sonë të përbashkët. Me këtë vepër kemi dashur të hapim një dritare nga Arbëria drejt Shqipërisë, duke riafirmuar një lidhje që koha dhe distanca nuk e kanë ndërprerë kurrë. Përmes artit vazhdojmë të ndërtojmë ura kulturore midis Arbërisë, Shqipërisë dhe Kosovës duke vlerësuar një trashëgimi që na përket të gjithëve”.
Për banorët e Pallagorio-s dhe për vizitorët e shumtë që do të përshkojnë fshatin, murali do të jetë një ftesë për udhëtim dhe zbulim. Ndërsa për ata që vijnë nga Shkodra, Shqipëria apo Kosova, ai do të jetë shenja konkrete e një dashurie që kapërcen detin dhe kohën.
Nga sot, mes rrugëve të Arbërisë, ka disa mure të veçanta që flasin gjuhën e kujtesës, dhe një mur që pasqyron në mënyrë ideale ujërat e Liqenit të Shkodrës dhe u kujton të gjithëve se historia e arbëreshëve vazhdon të shikojë drejt tokës së tyre mëmë. Sepse ka peizazhe që nuk i përkasin vetëm një territori. I përkasin një populli. Dhe Liqeni i Shkodrës është një prej tyre. /ShkodraWeb/
